Ev / Yaşam-Kültür / Gezi -Seyahat / İRLANDA VE DENİZLER ÖTESİNDEN OSMANLI YARDIMI
Cliffs of Moher Kayalıkları

İRLANDA VE DENİZLER ÖTESİNDEN OSMANLI YARDIMI

 2.Durağımız 5 Milyonluk Nüfusu ve Filmlere Konu Olan Doğasıyla İrlanda…

İrlanda konumu itibariyle hem Türkiye’ye hem de üyesi olduğu Avrupa’ya en uzak ülke. Ancak uzak olması aramızda bağlar kurulamayacağı anlamına gelmiyor yazının ilerleyen kısımlarında bunun örneklerinden bahsedeceğiz. İrlanda bir ada ülkesi adaya ilk yerleşim Keltler tarafından milattan önce 3200 yılında yapılmış. 5. Yüzyılda Saint Patrick’in ülkeye gelmesiyle Hristyanlığa geçen ülke 10. Yüzyıldan itibaren Viking hakimiyetine girmiş. Zamanla yerli halkın içinde kaybolan Vikinglerin ise bugün ancak genetik yapısı yerli halka miras kalabilmiş. 1534 yılında Sekizinci Henry, İngiltere´nin hakimiyetini yeniden kurmak için harekete geçti. Başlangıçta barışçı yollardan yaklaştı ise de başarılı olamayınca adaya saldırdı. Ayaklanma ve direnişler çoğalınca daha şiddetli tedbirlere başvuruldu. İrlandalılar, İngiliz yönetimi karşısında pek çok ayaklanma düzenlediler fakat başarılı olamadılar.

İrlanda Haritası

İngiliz yönetimine kadar ülkede Katolik kilisesi hakimken İngiliz Kraliyet Ailesinin Protestanlığa geçmesiyle adada mezhep savaşları da baş gösterir. Bugün bile Birleşik Krallığa bağlı Kuzey İrlanda Prostestanken, İrlanda Cumhuriyeti Katoliktir. On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında ülkede hakim siyasi kuvvet olarak Katolik bir orta sınıf belirdi ve İrlanda´nın bağımsızlık mücadelesini devam ettirdi. Yirminci yüzyıl başlarında Sinn Fein (Yalnız Kendimiz) adıyla Cumhuriyet kurulmasını hedef tutan bir siyasi hareket gelişmeye başladı. İngiliz İmparatorluğu devrinin son safhası olan 1916’da Dublin´de siyasi ayaklanmalar tekrar başladı. İrlandalılar Eamon de Valera´nın liderliğinde 1918 parlamento seçimlerini oy çoğunluğuyla kazandılar ama milletvekilleri Londra´daki Parlamentoya gitmeyerek toplantılara katılmayı da reddetti. Kendini İrlanda Meclisi üyeleri sayarak ihtilalci bir hükümet kurdular. 1920´de İngiliz Parlamentosunun çıkardığı İrlanda Hükümeti Kanunu ile biri Belfast´ta diğeri Dublin´de olmak üzere iki İrlanda Parlamentosu meydana getirildi. 1921´de İrlanda-İngiltere Antlaşması ile sonradan İrlanda Cumhuriyeti diye anılacak olan Serbest İrlanda Devletini, İngiliz Milletler Topluluğu içinde yer alan bağımsız bir dominyon olarak tanındı. Günümüzde karışıklıklar zaman zamanda olsa devam etmektedir.

Büyük Kıtlık

İrlanda tarihi boyunca en zor dönemini 1845-1849 yılları arasındaki Büyük Kıtlık döneminde yaşamıştır. Büyük Kıtlığın nedeni o dönemlerde nüfusu 8 milyonu aşan İrlanda’da, özellikle yoksulların temel besini patatese bulaşan hastalıktı. 1845 sonbaharında patatesin tüketilemez durumda hasat edilmesi, İrlandalıların “An Gorta Mor” (Büyük Açlık) olarak adlandırdığı dönemin başlangıcı oldu. Kıtlık sebebiyle özellikle Amerika’ya ciddi anlamda göçler yaşanmıştı Ireland Imigration Establishment verilerine göre bugün İrlanda dışında 40 Milyondan fazla İrlandalı yaşıyor. Hatta Amerikan Başkanlarından 8 tanesi İrlanda kökenli.

Büyük Kıtlık Heykelleri

Gelelim bu Büyük Kıtlığın Osmanlı ile ilgisine, Kıtlığın acı sonuçlarının en yoğun hissedildiği ve bazı İrlandalıların “Kara 47” olarak andığı 1847 yılında Osmanlı Padişahı Abdülmecit, İrlanda’ya 1000 poundluk para ve 5 gemi dolusu gıda yardımında bulunmuştu. Bugün bile Osmanlı Gemilerinin yük indirdiği Drogheda şehrinin takında Osmanlı arması mevcuttur.

Türkiye ile İrlanda arasındaki tarihsel bağların bir nişanesi olarak hatırlanan bu yardıma ilişkin önemli belgeler, Türkiye’nin Dublin Büyükelçiliği girişimiyle 1993 yılında yapılan arşiv taramalarıyla gün yüzüne çıkarılmıştır.

yardımına İrlanda halkının duyduğu şükran sözlerini içeren bir mektup Bu belgeler arasında, İrlanda mahalli makam ve ileri gelenlerinin imzasını taşıyan, Osmanlı Devleti’nin yardımına İrlanda halkının duyduğu şükran sözlerini içeren bir mektup da bulunuyor.
İrlandalılar kendilerine denizlerce öteden uzanan yardım elini bugün de Osmanlı gemicilerinin Drogheda kentinde kaldıkları rivayet edilen bir binaya asılı plaketle anıyor. Günümüzde otel olarak kullanılan binanın dış cephesine 1995 yılında geniş katılımlı bir törenle asılan şükran plaketinde “Türk Halkının İrlanda Halkına yaptığı alicenaplığın hatırasına” ifadesi yer almakta.

Cliffs of Moher(Moher Kayalıkları)

Cliffs of Moher Kayalıkları

İrlanda’nın en bilinen bölgesi Moher Kayalıkları yılda 2 milyondan fazla  turist alıyor. Harry Potter’da dahil bir çok filmin çekildiği kayalıklar yer yer 240 metreye kadar ulaşmakta. Dublin’den 3 saatlik mesafede bulunan Moher Kayalıkları İrlanda’nın 2. Büyük şehri Galway’a bağlı. Başkent Dublin’den günlük turlarla ulaşılabildiği gibi keyifli bir tren yolculuğuyla da Galway’ a ulaşmak mümkün. Havanın yağmurlu olmadığı günlerde ki bu durum İrlanda’da çok mümkün olmuyor. Feribot turlarıyla uçurumun manzarasını denizden de seyretmek mümkün. Moher Kayalıklarının tam karşısında yünleriyle ünlü Aran Adası’na benzeri feribot seferleriyle de geçilebilir. Moher kayalıklarından Dublin’e dönerken şirinler köyü olarak da bilinen Doolin köyüne uğrayarak hediyelik eşyalar alabilirsiniz.

Şirinler Köyü Olarak da Bilinen Doolin Köyü

Bu yazımızda İrlanda’nın siyasi tarihini, Büyük Açlık dönemini ve Moher Kayalıklarını gördük. Yazının devamında ise Dev Basamaklarını, Wicklow Dağlarını, Mısır Piramitlerinde daha eski olan Newgrange’i, Hill of Tara’yı ve Phoenix Parkı göreceğiz.

10+

hakkında Haktan Demir

Haktan Demir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir